Đường cong lợi suất: Vì sao chênh lệch kỳ hạn không phải “đồng hồ suy thoái”?

Dữ kiện

Chênh lệch lợi suất 10 năm trừ 2 năm là một thước đo phổ biến của độ dốc đường cong lợi suất. Cách đo này thường được nhắc đến khi thị trường đánh giá xem lợi suất dài hạn đang cao hay thấp tương đối so với kỳ hạn ngắn.

Tuy nhiên, nghiên cứu của Federal Reserve Board cho rằng chênh lệch kỳ hạn dài có thể kém hiệu quả hơn chênh lệch kỳ hạn ngắn trong dự báo suy thoái. Một chỉ báo được nghiên cứu là near-term forward spread, tức chênh lệch giữa lãi suất ngắn hạn kỳ vọng trong tương lai và lợi suất tín phiếu hiện tại. Khi chỉ báo này âm, nó có thể phản ánh kỳ vọng thị trường rằng chính sách tiền tệ sẽ được nới lỏng trong thời gian gần.

Điểm quan trọng là đường cong lợi suất không tự nó gây ra suy thoái. Nó chủ yếu phản ánh kỳ vọng về chính sách tiền tệ và điều kiện kinh tế. Vì vậy, việc một chênh lệch kỳ hạn thay đổi không nên được hiểu ngay thành một kết luận chắc chắn về tăng trưởng hoặc thị trường vàng.

Góc nhìn có điều kiện

Nếu kỳ vọng nới lỏng gia tăng, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng có thể giảm và tâm lý đối với vàng thế giới có thể được hỗ trợ. Dù vậy, đây chỉ là một kênh tác động có điều kiện, không phải tín hiệu mua bán độc lập. Diễn biến thực tế còn có thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, trong khi mối liên hệ giữa kỳ vọng lãi suất và vàng không mang tính đơn nhân quả.

Cũng cần nhìn vàng như một thị trường có nhiều lớp. World Gold Council ước tính khoảng 220.000 tấn vàng đang tồn tại trên mặt đất vào cuối năm 2025. Lượng vàng này tiếp tục tăng chậm qua sản lượng khai mỏ mới, với mức tăng trung bình khoảng 1,8% mỗi năm trong 10 năm tính đến cuối năm 2025. Bên cạnh vàng vật chất, vàng phái sinh hỗ trợ thanh khoản và hình thành giá nhưng không đồng nghĩa mọi giao dịch đều dẫn tới chuyển giao vàng vật chất.

Điều cần theo dõi

Nên theo dõi riêng chênh lệch 10 năm–2 năm và near-term forward spread, đồng thời phân biệt dữ kiện quan sát được với diễn giải về chính sách. Các ước tính quy mô vàng có làm tròn và dựa trên nhiều nguồn dữ liệu ngành. Nghiên cứu về đường cong lợi suất được công bố năm 2018, nên không phải đánh giá dự báo riêng cho năm 2026.