Vàng trong danh mục: thanh khoản, đa dạng hóa và giới hạn của “phi đô la hóa”

Dữ kiện

Vàng có một đặc điểm khác với tài sản là nghĩa vụ của bên phát hành: theo World Gold Council, vàng không phải nghĩa vụ của bất kỳ bên nào và không mang rủi ro tín dụng của một đối tác cụ thể. Đây là một thuộc tính thường được dùng để phân tích vai trò của vàng trong danh mục, nhưng không phải là cam kết về hiệu quả đầu tư.

Một dữ kiện khác liên quan đến quy mô giao dịch. World Gold Council ước tính khối lượng giao dịch vàng bình quân khoảng 361 tỷ USD mỗi ngày trong năm 2025. Con số này bao gồm giao dịch OTC, hợp đồng tương lai và ETF vàng. Vì vậy, đây là ước tính cho hoạt động giao dịch vàng trên các kênh được nghiên cứu, không phải một mức giá hay một dự báo diễn biến thị trường.

Nghiên cứu của Federal Reserve Board cho biết tỷ trọng vàng trong dự trữ quốc tế tăng từ 9% vào cuối năm 2008 lên 16% năm 2024. Hai mốc này cho thấy tỷ trọng vàng đã tăng trong giai đoạn được nghiên cứu, nhưng bản thân tỷ trọng không giải thích toàn bộ động lực phía sau thay đổi đó.

Góc nhìn có điều kiện

Từ các dữ kiện trên, vàng có thể được phân tích như một tài sản không gắn với nghĩa vụ tín dụng của một đối tác cụ thể và có quy mô giao dịch toàn cầu đáng kể. Dù vậy, không nên chuyển trực tiếp các đặc điểm này thành kết luận rằng vàng luôn phù hợp với mọi danh mục hoặc luôn mang lại kết quả giống nhau.

Đặc biệt, Federal Reserve Board nhận định việc các quốc gia tích lũy vàng thường phù hợp hơn với đa dạng hóa vừa phải dự trữ quốc tế, thay vì mặc nhiên được xem là giảm mạnh tỷ trọng USD. Nói cách khác, dữ liệu mua vàng không tự động đồng nghĩa với “phi đô la hóa” ở cấp quốc gia.

Điều cần theo dõi

Khi đọc các luận điểm về vàng, cần tách ba lớp thông tin: đặc điểm của tài sản, quy mô giao dịch và cách các quốc gia phân bổ dự trữ. Tỷ trọng vàng tăng từ 9% cuối năm 2008 lên 16% năm 2024 là một dữ kiện cần ghi nhận, nhưng không nên dùng riêng dữ kiện này để khẳng định một kết luận rộng hơn về USD hoặc về diễn biến tương lai của vàng.

Cách tiếp cận thận trọng là xem các số liệu trong đúng phạm vi mà nghiên cứu công bố, đồng thời phân biệt giữa đa dạng hóa dự trữ và kết luận về phi đô la hóa.